Şebeke hattının ulaşmadığı ya da hat çekmenin pahalı olduğu bağ evleri, yayla evleri, konteyner yaşam alanları ve çiftlik yapıları için off-grid (şebekeden bağımsız) güneş enerjisi sistemi kurulabilir. Bu sistemlerde gündüz üretilen enerji akülerde depolanır ve akşam kullanılır.
Off-grid sistemin parçaları
- Paneller: Günlük enerji ihtiyacını ve akü şarjını karşılayacak güçte seçilir.
- Şarj kontrol cihazı (MPPT): Panelden akülere giden şarjı yönetir. Çoğu off-grid invertörün içinde bulunur.
- Akü grubu: Gece ve güneşsiz günler için enerji depolar. Lityum (LiFePO4), jel veya AGM olabilir.
- Off-grid veya hibrit invertör: Akü enerjisini ev cihazlarının kullandığı 230 V AC’ye çevirir.
- Koruma ekipmanı: Sigortalar, DC ve AC şalterler, parafudr ve topraklama.
İhtiyaç nasıl hesaplanır?
Off-grid tasarımda en önemli adım, günlük enerji ihtiyacını doğru çıkarmaktır. Her cihazın gücünü (W) günlük çalışma süresiyle (saat) çarpın ve toplayın.
| Cihaz | Örnek güç | Günlük süre | Günlük enerji |
|---|---|---|---|
| LED aydınlatma (6 adet) | 60 W | 5 saat | 300 Wh |
| Buzdolabı (A sınıfı) | ortalama 50 W | 24 saat | 1200 Wh |
| Televizyon | 80 W | 3 saat | 240 Wh |
| Telefon ve modem | 20 W | 10 saat | 200 Wh |
Tablo yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir; kendi cihazlarınızın etiket değerlerini kullanın. Su ısıtıcı, klima, elektrikli ocak gibi yüksek güçlü cihazlar akü ve invertör boyutunu ciddi biçimde büyütür. Bunları mümkünse tüpgaz veya güneşli su ısıtıcısı gibi alternatiflerle karşılamak sistemi küçültür.
Hesabı hesaplayıcının “Bağ evi / off-grid” modunda yapabilirsiniz. Akü seçimini akü türleri, sistemin tamamını bağ evi sistem seçimi yazısında anlattık.
Kaç günlük akü gerekir?
Akü kapasitesi, güneşsiz geçebilecek gün sayısına göre belirlenir. Hafta sonu kullanılan bir bağ evi ile sürekli yaşanan bir ev aynı şekilde boyutlandırılmaz. Kış aylarında da kullanılacaksa, kısa günler ve düşük güneş açısı hesaba katılmalıdır. Uzun süre güneşsiz kalma riski olan yerlerde küçük bir jeneratör girişi olan hibrit invertör pratik bir çözümdür.
Kurulumda dikkat edilecekler
- Aküler havalandırılan, donmayan ve doğrudan güneş almayan bir yerde durmalıdır.
- Akü ile invertör arasındaki kablo kısa ve kalın kesitli olmalı, sigortalı korunmalıdır.
- Paneller güneye bakmalı ve gölgede kalmamalıdır; kış kullanımında eğim artırılabilir.
- Hırsızlık riski olan yerlerde panel ve akü güvenliği düşünülmelidir.
Sık sorulan sorular
Bağ evinde klima çalıştırabilir miyim?
Mümkündür ama sistem belirgin şekilde büyür. İnverter teknolojili ve verimli bir klima seçmek, kullanım saatlerini gündüze kaydırmak ve akü kapasitesini buna göre planlamak gerekir.
Off-grid sistem için başvuru gerekir mi?
Şebekeye bağlanmayan sistemler, lisanssız üretim bağlantı başvurusu gerektirmez. Yapı ve arazi ile ilgili izinler ise ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonradan şebeke gelirse ne olur?
Hibrit invertör seçilmişse sistem şebekeye bağlanabilir. Şebekeye enerji vermek için dağıtım şirketine lisanssız üretim başvurusu yapmak gerekir.
Son güncelleme: 11 Kasım 2026